# Bệnh phát sáng tôm (luminous vibriosis)

> Tác nhân: Vi khuẩn Vibrio harveyi, Vibrio campbellii

Nguồn: [www.thanh.bsp.vn](https://www.thanh.bsp.vn/tra-cuu-benh/phat-sang-tom/)

Cây trồng & thủy sản: Tôm sú, Tôm thẻ chân trắng.

## Mô tả

Bệnh **phát sáng** do vi khuẩn *Vibrio harveyi* và *Vibrio campbellii* gây ra, là bệnh phổ biến trong ương nuôi tôm giống và giai đoạn sớm. Vi khuẩn *Vibrio* có khả năng phát quang sinh học nhờ enzyme luciferase, nên tôm mắc bệnh phát sáng mờ xanh trong bóng tối.

### Triệu chứng

- Tôm (đặc biệt ấu trùng và PL) **phát sáng trong bóng tối**
- Tôm yếu, bỏ ăn, bơi lờ đờ, chết hàng loạt trong trại giống
- Vết loét hoặc đốm đen trên vỏ, gan tụy nhạt, ruột rỗng
- Nước trong bể nuôi có thể phát sáng khi mật độ vi khuẩn cao

### Điều kiện phát triển

Mật độ vi khuẩn *Vibrio* cao trong nước (trên 104 CFU/ml), chất hữu cơ nhiều, thức ăn thừa, chất lượng nước kém. Nhiệt độ nước 28-32°C là tối ưu. Tôm bị stress do thay đổi môi trường, vận chuyển hoặc mật độ cao dễ mắc bệnh hơn.

### Tác hại

Thiệt hại lớn trong trại ương giống và giai đoạn PL, tỷ lệ chết có thể lên **50-90%** trong bể ương bị nhiễm nặng.

## Biện pháp phòng trừ

- Vệ sinh trại giống triệt để: xử lý bể, dụng cụ bằng chlorine hoặc iodine trước mỗi vụ
- Xử lý nước cấp bằng **chlorine** hoặc UV, loại bỏ nguồn vi khuẩn trong nước
- Bổ sung men vi sinh (*Bacillus* sp.) để cạnh tranh với *Vibrio*
- Quản lý thức ăn, không cho ăn thừa, giảm chất hữu cơ trong bể
- Tránh stress cho ấu trùng: ổn định nhiệt độ, độ mặn và oxy hòa tan
- Khi phát hiện bệnh: cách ly bể nhiễm, giảm lượng ăn, xử lý bằng BKC hoặc iodine liều nhẹ theo hướng dẫn

## Nguồn trích dẫn

Wikipedia contributors. (2026, September 21). Vibrio harveyi. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Vibrio_harveyi